پاسپورت یکی از مهم‌ترین اسناد هویتی هر فرد و در عین حال، یکی از شاخص‌های مهم سنجش آزادی جابه‌جایی در جهان است. قدرت پاسپورت کشورها به‌طور مستقیم بر میزان سهولت سفر شهروندان آن‌ها تأثیر می‌گذارد؛ به این معنا که دارندگان برخی پاسپورت‌ها می‌توانند به تعداد زیادی از کشورهای جهان بدون دریافت ویزا یا با دریافت ویزا هنگام ورود سفر کنند، در حالی که شهروندان برخی کشورها برای سفر به بیشتر مقصدهای بین‌المللی باید پیش از سفر مراحل پیچیده دریافت ویزا را طی کنند.

در رتبه‌بندی سال ۲۰۲۶، شکاف میان قدرتمندترین و ضعیف‌ترین پاسپورت‌های جهان همچنان بسیار گسترده است. شهروندان سنگاپور می‌توانند به ۱۹۲ مقصد بدون نیاز به دریافت ویزای قبلی سفر کنند، در حالی که دارندگان پاسپورت افغانستان تنها به ۲۳ مقصد از میان ۲۲۷ مقصد بررسی‌شده، بدون دریافت ویزای قبلی دسترسی دارند.

در این میان، پاسپورت ایران با امکان سفر بدون ویزای قبلی به ۳۸ مقصد، در رتبه ۹۵ جهان قرار گرفته است.

رتبه‌بندی پاسپورت‌های جهان بر چه اساسی انجام می‌شود؟

یکی از شناخته‌شده‌ترین و معتبرترین معیارهای جهانی برای سنجش قدرت پاسپورت، شاخص Henley Passport Index است. این شاخص پاسپورت‌های جهان را بر اساس تعداد مقصدهایی رتبه‌بندی می‌کند که دارندگان آن‌ها می‌توانند بدون دریافت ویزای قبلی به آن‌ها سفر کنند.

در نسخه سال ۲۰۲۶، این شاخص:

• ۱۹۹ پاسپورت مختلف را بررسی می‌کند؛
• ۲۲۷ مقصد گردشگری و بین‌المللی را در نظر می‌گیرد؛
• به‌صورت دوره‌ای و ماهانه به‌روزرسانی می‌شود؛
• بر داده‌های رسمی اطلاعات سفر و مقررات ورود کشورها تکیه دارد.

در محاسبه امتیاز، موارد زیر معمولاً به‌عنوان دسترسی بدون نیاز به دریافت ویزای قبلی محسوب می‌شوند:

• سفر کاملاً بدون ویزا؛
• ویزا هنگام ورود؛
• مجوز الکترونیکی سفر یا ETA؛
• برخی مجوزهای ورود مشابه که نیازمند دریافت ویزا پیش از حرکت نیستند.

اما اگر مسافر مجبور باشد پیش از سفر برای دریافت ویزا یا ویزای الکترونیکی اقدام کند، آن مقصد در امتیاز دسترسی بدون ویزای قبلی محاسبه نمی‌شود.

به همین دلیل، هرچه تعداد مقصدهای قابل دسترسی بدون دریافت ویزای قبلی بیشتر باشد، پاسپورت در رتبه بالاتری قرار می‌گیرد.

۱۰ پاسپورت قدرتمند جهان در سال ۲۰۲۶

در رتبه‌بندی جهانی پاسپورت‌ها، به دلیل برابر بودن امتیاز چند کشور، رتبه‌های مشترک وجود دارد. بنابراین «۱۰ رتبه نخست» شامل بیش از ۱۰ کشور می‌شود.

رتبه اول: سنگاپور

تعداد مقصدهای قابل دسترسی بدون ویزای قبلی: ۱۹۲ مقصد

سنگاپور در سال ۲۰۲۶ قدرتمندترین پاسپورت جهان را در اختیار دارد. شهروندان این کشور می‌توانند به ۱۹۲ مقصد از میان ۲۲۷ مقصد بررسی‌شده، بدون دریافت ویزای قبلی سفر کنند.

سنگاپور طی سال‌های گذشته همواره در میان قدرتمندترین پاسپورت‌های جهان قرار داشته است. اقتصاد قدرتمند، ثبات سیاسی، روابط گسترده بین‌المللی و جایگاه این کشور در تجارت جهانی، از مهم‌ترین عواملی هستند که به گسترش دسترسی شهروندان آن به کشورهای مختلف کمک کرده‌اند.

رتبه دوم مشترک: ژاپن، کره جنوبی و امارات متحده عربی

تعداد مقصدهای قابل دسترسی: ۱۸۸ مقصد

سه کشور در رتبه دوم مشترک قرار دارند:

• ژاپن
• کره جنوبی
• امارات متحده عربی

قرار گرفتن امارات متحده عربی در این جایگاه یکی از مهم‌ترین تحولات رتبه‌بندی پاسپورت‌ها در سال‌های اخیر است. این کشور طی دو دهه گذشته توانسته است با توسعه روابط دیپلماتیک، گسترش همکاری‌های بین‌المللی و امضای توافق‌های متعدد لغو روادید، قدرت پاسپورت خود را به شکل چشمگیری افزایش دهد.

ژاپن و کره جنوبی نیز از قدرتمندترین پاسپورت‌های جهان برخوردارند و شهروندان آن‌ها به بخش بسیار بزرگی از کشورهای اروپا، آسیا و سایر مناطق جهان دسترسی آسان دارند.

رتبه سوم: سوئد

تعداد مقصدهای قابل دسترسی: ۱۸۷ مقصد

پاسپورت سوئد در جایگاه سوم قدرتمندترین پاسپورت‌های جهان قرار دارد. شهروندان سوئدی می‌توانند به ۱۸۷ مقصد بدون دریافت ویزای قبلی سفر کنند.

سوئد به‌عنوان یکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا و منطقه شنگن، از روابط گسترده و توافق‌های متعدد سفر با کشورهای مختلف برخوردار است.

رتبه چهارم: ۱۱ کشور اروپایی

تعداد مقصدهای قابل دسترسی: ۱۸۶ مقصد

در رتبه چهارم، ۱۱ کشور به‌صورت مشترک قرار گرفته‌اند:

• بلژیک
• دانمارک
• فنلاند
• فرانسه
• آلمان
• ایرلند
• ایتالیا
• لوکزامبورگ
• هلند
• نروژ
• اسپانیا

حضور گسترده کشورهای اروپایی در بالاترین رتبه‌های شاخص پاسپورت، یکی از ویژگی‌های ثابت این رتبه‌بندی است. روابط نزدیک سیاسی و اقتصادی، توافق‌های گسترده میان کشورهای اروپایی و همکاری‌های منطقه‌ای، از مهم‌ترین دلایل قدرت بالای پاسپورت‌های این کشورها محسوب می‌شوند.

رتبه پنجم: اتریش و یونان

تعداد مقصدهای قابل دسترسی: ۱۸۵ مقصد

پاسپورت‌های اتریش و یونان در جایگاه پنجم مشترک قرار دارند.

هر دو کشور از اعضای اتحادیه اروپا و منطقه شنگن هستند و شهروندان آن‌ها می‌توانند به تعداد بسیار زیادی از کشورهای جهان بدون دریافت ویزای قبلی سفر کنند.

رتبه ششم: استرالیا، مالت، لهستان و پرتغال

تعداد مقصدهای قابل دسترسی: ۱۸۴ مقصد

چهار کشور در جایگاه ششم قرار دارند:

• استرالیا
• مالت
• لهستان
• پرتغال

پاسپورت پرتغال و مالت به دلیل عضویت در اتحادیه اروپا و منطقه شنگن از قدرت بسیار بالایی برخوردارند. استرالیا نیز به‌عنوان یکی از کشورهای توسعه‌یافته با روابط گسترده بین‌المللی، در میان قدرتمندترین پاسپورت‌های جهان قرار دارد.

رتبه هفتم: کانادا، مجارستان، نیوزیلند و سوئیس

تعداد مقصدهای قابل دسترسی: ۱۸۳ مقصد

در رتبه هفتم، چهار کشور قرار گرفته‌اند:

• کانادا
• مجارستان
• نیوزیلند
• سوئیس

سوئیس و نیوزیلند از جمله کشورهایی هستند که در کنار قدرت بالای پاسپورت، معمولاً در شاخص‌های مختلف کیفیت زندگی و ثبات نیز جایگاه قابل توجهی دارند.

رتبه هشتم: جمهوری چک و اسلواکی

تعداد مقصدهای قابل دسترسی: ۱۸۲ مقصد

پاسپورت جمهوری چک و اسلواکی در جایگاه هشتم قرار دارد. هر دو کشور عضو اتحادیه اروپا و منطقه شنگن هستند و شهروندانشان از آزادی سفر گسترده‌ای برخوردارند.

رتبه نهم: کرواسی، استونی، لتونی و اسلوونی

تعداد مقصدهای قابل دسترسی: ۱۸۱ مقصد

چهار کشور در رتبه نهم مشترک قرار گرفته‌اند:

• کرواسی
• استونی
• لتونی
• اسلوونی

هر چهار کشور عضو اتحادیه اروپا هستند و سه کشور استونی، لتونی و اسلوونی در منطقه شنگن نیز عضویت دارند.

رتبه دهم: ایسلند، بریتانیا و ایالات متحده آمریکا

تعداد مقصدهای قابل دسترسی: ۱۸۰ مقصد

در رتبه دهم، سه کشور قرار دارند:

• ایسلند
• بریتانیا
• ایالات متحده آمریکا

ایالات متحده آمریکا، با وجود قدرت اقتصادی و سیاسی گسترده، در سال‌های اخیر جایگاه خود را در رتبه‌بندی پاسپورت‌ها نسبت به گذشته از دست داده است. در مقابل، بریتانیا در سال ۲۰۲۶ با افزایش دسترسی به برخی مقصدها توانسته است جایگاه خود را بهبود دهد.

جدول ۱۰ رتبه نخست پاسپورت‌های جهان در سال ۲۰۲۶

پاسپورت ایران در رتبه‌بندی جهانی ۲۰۲۶

پاسپورت ایران در سال ۲۰۲۶ در رتبه ۹۵ جهان قرار دارد.

دارندگان پاسپورت ایران می‌توانند به ۳۸ مقصد بدون دریافت ویزای قبلی سفر کنند. این رقم شامل مقصدهایی است که ورود به آن‌ها بدون ویزا یا با روش‌هایی مانند ویزا هنگام ورود و برخی مجوزهای ورود مشابه امکان‌پذیر است.

رتبه ۹۵ ایران در میان ۱۰۳ رتبه موجود در جدول جهانی قرار دارد. با این حال، باید توجه داشت که به دلیل وجود رتبه‌های مشترک، تعداد رتبه‌های جدول با تعداد پاسپورت‌های بررسی‌شده یکسان نیست.

پاسپورت ایران در این رتبه‌بندی پایین‌تر از کشورهایی مانند ترکیه، قطر، عربستان سعودی، عمان، چین و هند قرار دارد و در مقایسه با پاسپورت‌های قدرتمند جهان، دسترسی بسیار محدودتری به سفرهای بین‌المللی بدون دریافت ویزای قبلی دارد.

جدول کامل رتبه‌بندی پاسپورت‌های جهان در سال ۲۰۲۶