
سفر هوایی با حیوان خانگی برای بسیاری از صاحبان پت، بهخصوص افرادی که قصد مهاجرت، سفر طولانیمدت یا جابهجایی بینالمللی دارند، یکی از موضوعات مهم و گاهی نگرانکننده است. برخلاف تصور برخی مسافران، امکان همراه داشتن سگ، گربه و سایر حیوانات خانگی در هواپیما به معنای پذیرش بدون محدودیت آنها نیست. شرکتهای هواپیمایی، فرودگاهها و کشورهای مبدأ و مقصد، هرکدام مقررات مشخصی برای حمل حیوانات زنده دارند و بیتوجهی به حتی یکی از این الزامات میتواند باعث جلوگیری از پذیرش حیوان در فرودگاه یا بروز مشکل هنگام ورود به کشور مقصد شود.
از طرف دیگر، انتخاب روش مناسب حمل حیوان، تهیه قفس استاندارد، بررسی شرایط جسمانی پت، دریافت مدارک دامپزشکی و آشنایی با محدودیتهای پروازی، همگی در سلامت و ایمنی حیوان در طول سفر نقش دارند.
در این مقاله از آتوسا پرواز، تمام نکات مهم درباره حمل حیوان خانگی با هواپیما را بررسی میکنیم؛ از روشهای مختلف جابهجایی و مدارک موردنیاز گرفته تا قوانین قفس، محدودیتهای نژادی، شرایط پروازهای خارجی، هزینهها و اشتباهاتی که ممکن است باعث ممانعت از پرواز حیوان شوند.
۱. آیا میتوان حیوان خانگی را با هواپیما حمل کرد؟
بله؛ بسیاری از شرکتهای هواپیمایی امکان حمل حیوانات خانگی را فراهم کردهاند، اما این امکان به معنی پذیرش تمام حیوانات در همه پروازها نیست.
در اغلب موارد، سگ و گربه رایجترین حیواناتی هستند که امکان جابهجایی هوایی آنها وجود دارد. درباره حیوانات دیگری مانند پرندگان زینتی، خرگوش، همستر و سایر حیوانات کوچک، شرایط به نوع حیوان، مقررات شرکت هواپیمایی و قوانین کشور مقصد بستگی دارد.
نکته مهم این است که حمل حیوان خانگی در هواپیما تابع سه دسته مقررات مستقل است:
مقررات شرکت هواپیمایی: شامل نوع حیوان قابل پذیرش، وزن، ابعاد قفس، تعداد حیوانات مجاز در هر پرواز و روش حمل.
مقررات کشور مبدأ و مقصد: شامل واکسیناسیون، میکروچیپ، گواهی سلامت، مجوزهای ورود و خروج و در برخی موارد قرنطینه.
استانداردهای حملونقل حیوانات زنده: شامل شرایط قفس، تهویه، فضای کافی، نحوه جابهجایی و الزامات ایمنی و رفاه حیوان.
بنابراین، حتی اگر حیوان خانگی از نظر دامپزشکی شرایط سفر داشته باشد، ممکن است شرکت هواپیمایی به دلیل محدودیت ظرفیت یا مقررات داخلی خود از پذیرش آن خودداری کند.
۲. روشهای حمل حیوان خانگی با هواپیما
بهطور کلی، حیوانات خانگی از سه روش اصلی با هواپیما جابهجا میشوند. انتخاب روش مناسب به وزن حیوان، ابعاد قفس، مقررات شرکت هواپیمایی و مسیر پروازی بستگی دارد.
الف) حمل حیوان در کابین هواپیما (PETC)
در این روش، حیوان خانگی همراه مسافر وارد کابین هواپیما میشود و درون کیف یا باکس مخصوص حمل حیوان قرار میگیرد.
این روش معمولاً برای سگها و گربههای کوچک مناسب است و بسیاری از صاحبان حیوانات خانگی آن را ترجیح میدهند؛ زیرا حیوان در طول پرواز به مسافر نزدیکتر است و امکان نظارت بر وضعیت آن وجود دارد.
بااینحال، چند نکته مهم وجود دارد:
حیوان باید درون کیف یا باکس مخصوص و مورد تأیید شرکت هواپیمایی قرار داشته باشد.
باکس باید در فضای تعیینشده، معمولاً زیر صندلی جلوی مسافر، جای بگیرد.
حیوان در تمام مدت پرواز باید داخل باکس باقی بماند.
خارج کردن حیوان از باکس و قرار دادن آن روی صندلی یا در آغوش، در حالت عادی مجاز نیست.
تعداد حیوانات قابل پذیرش در کابین محدود است و ممکن است هر پرواز فقط تعداد مشخصی حیوان را بپذیرد.
برخی شرکتها برای پذیرش حیوان در کابین، محدودیت وزن مجموع حیوان و باکس دارند.
نکته مهم: هیچ وزن یا ابعاد مشخصی را نمیتوان بهعنوان قانون ثابت تمام ایرلاینها در نظر گرفت. برای مثال، محدودیت وزن ۸ کیلوگرم در برخی شرکتها وجود دارد، اما شرکت دیگری ممکن است شرایط متفاوتی داشته باشد یا اساساً حیوان خانگی را در کابین نپذیرد.
ب) حمل حیوان در قسمت بار هواپیما (AVIH)
در این روش، حیوان خانگی درون قفس استاندارد مخصوص حمل حیوانات قرار میگیرد و در قسمت بار هواپیما جابهجا میشود.
این قسمت با بخش بار معمولی تفاوت دارد. در پروازهایی که امکان پذیرش حیوان در قسمت بار وجود دارد، باید شرایط لازم برای حمل حیوان زنده، از جمله تهویه و کنترل شرایط محیطی، فراهم باشد.
این روش معمولاً برای حیواناتی استفاده میشود که وزن یا ابعاد آنها بیشتر از محدودیت مجاز کابین است.
مهمترین نکات حمل حیوان در قسمت بار عبارتاند از:
قفس باید از نظر ابعاد، استحکام و تهویه مطابق مقررات باشد.
حیوان باید فضای کافی برای ایستادن، نشستن، چرخیدن و دراز کشیدن داشته باشد.
در قفس باید بهگونهای بسته شود که حیوان نتواند آن را باز کند یا از آن خارج شود.
کف قفس باید ضدنشت باشد و با مواد جاذب رطوبت پوشانده شود.
ظروف آب و غذا، در صورت الزام مقررات، باید به شکلی نصب شوند که بدون باز کردن قفس امکان دسترسی به آنها وجود داشته باشد.
قفس باید برای جابهجایی زمینی و انتقال به هواپیما نیز ایمن باشد.
نکتهای که باید به آن توجه کرد این است که حمل حیوان در قسمت بار، صرفاً به معنای قرار دادن آن در کنار چمدانهای مسافران نیست. حیوان باید در بخش مناسب و مجهز به شرایط لازم برای حمل حیوانات زنده قرار بگیرد.
ج) حمل حیوان از طریق بارنامه هوایی (Cargo)
در این روش، حیوان بهعنوان محموله زنده و از طریق بخش بار هوایی شرکت هواپیمایی ارسال میشود.
این شیوه ممکن است برای حیوانات بزرگتر، پروازهایی که امکان پذیرش پت بهعنوان بار همراه مسافر را ندارند یا شرایط خاص جابهجایی بینالمللی مناسب باشد.
در حمل کارگو:
حیوان با بارنامه هوایی و بهعنوان محموله زنده پذیرش میشود.
ممکن است فرایند ارسال و تحویل حیوان با فرایند سفر مسافر متفاوت باشد.
فرستنده و گیرنده حیوان باید مشخص باشند.
تشریفات گمرکی، دامپزشکی و اسناد حمل باید تکمیل شوند.
ممکن است تحویل حیوان از پایانه باربری انجام شود، نه قسمت تحویل بار مسافران.
تفاوت مهم AVIH و Cargo: در روش AVIH، حیوان معمولاً بهعنوان بار همراه مسافر و تحت شرایط پذیرش ویژه حمل میشود؛ اما در روش Cargo، حیوان بهعنوان محموله هوایی مستقل ارسال میشود و تشریفات بارنامه و تحویل آن متفاوت است.
این دو روش نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند؛ زیرا هزینه، مدارک و مراحل پذیرش آنها میتواند تفاوت قابلتوجهی داشته باشد.
۳. قوانین وزن و ابعاد حیوان خانگی برای پرواز
یکی از مهمترین موضوعاتی که پیش از خرید بلیت باید بررسی شود، وزن حیوان و ابعاد قفس یا کیف حمل آن است.
در بسیاری از ایرلاینها، برای حمل حیوان در کابین، وزن مجموع حیوان و باکس محاسبه میشود؛ یعنی صرفاً وزن خود حیوان ملاک نیست.
برای مثال، اگر محدودیت مجموع وزن حیوان و باکس ۸ کیلوگرم باشد، وزن هر دو باید در این محدوده قرار بگیرد.
در حمل حیوان در قسمت بار نیز محدودیت وزن و ابعاد وجود دارد، اما این محدودیتها بر اساس نوع هواپیما، ظرفیت قسمت بار و سیاست شرکت هواپیمایی تعیین میشوند.
نکته مهم درباره ابعاد باکس:
باکس حمل حیوان باید متناسب با جثه حیوان انتخاب شود. کوچک بودن باکس میتواند موجب ناراحتی، اضطراب و حتی آسیب جسمی حیوان در طول سفر شود.
برای اندازهگیری مناسب باکس، باید چهار اندازه اصلی بدن حیوان در نظر گرفته شود:
طول بدن: از نوک بینی تا ابتدای دم.
ارتفاع پاها: از سطح زمین تا مفصل آرنج.
عرض بدن: پهنترین قسمت بدن، معمولاً در ناحیه شانهها.
ارتفاع بدن: از سطح زمین تا بالاترین نقطه سر یا نوک گوشها در حالت ایستاده.
در استانداردهای رایج حمل حیوانات زنده، برای تعیین حداقل ابعاد داخلی قفس یک حیوان، از فرمولهای زیر استفاده میشود:
بخش قفس | فرمول محاسبه |
|---|---|
طول داخلی | طول بدن + نصف ارتفاع پاها |
عرض داخلی | دو برابر عرض بدن |
ارتفاع داخلی | ارتفاع بدن + ضخامت بستر کف قفس |
این اندازهها حداقل ابعاد راهنما هستند و باید فضای کافی برای حرکت طبیعی حیوان نیز وجود داشته باشد. همچنین ضخامت کفپوش یا بستر باید در محاسبه ارتفاع لحاظ شود.
در نهایت، صرف مطابقت با فرمولهای اندازهگیری به معنی تأیید قطعی قفس توسط ایرلاین نیست و شرکت هواپیمایی میتواند الزامات تکمیلی داشته باشد.
۴. استانداردهای قفس و باکس حمل حیوان در هواپیما
قفس یا باکس حمل حیوان یکی از مهمترین تجهیزات سفر هوایی است. استفاده از کیفهای معمولی، سبدهای خانگی یا قفسهایی که صرفاً برای جابهجایی کوتاهمدت طراحی شدهاند، لزوماً برای پرواز مناسب نیست.
قفس باید با استانداردهای حمل حیوانات زنده و مقررات شرکت هواپیمایی مطابقت داشته باشد.
ویژگیهای باکس مناسب برای حمل حیوان
۱. استحکام بدنه
در حمل حیوان در قسمت بار، معمولاً قفسهای سخت و مستحکم از جنس پلاستیک مقاوم یا مواد مشابه موردنیاز هستند. بدنه باید در برابر ضربههای معمول جابهجایی مقاومت داشته باشد و حیوان نتواند آن را بجود یا بهراحتی تخریب کند.
برای حمل در کابین، برخی ایرلاینها کیفهای نرم مخصوص حیوانات را نیز میپذیرند.
۲. تهویه مناسب
قفس باید دارای منافذ کافی برای گردش هوا باشد. منافذ نباید بهگونهای باشند که بینی یا پنجه حیوان در آن گیر کند یا حیوان بتواند از آن فرار کند.
در استانداردهای رایج، برای قفسهای مخصوص حمل سگ و گربه در قسمت بار، تهویه از چند جهت قفس اهمیت دارد. برای کیفهای کابین نیز باید منافذ تهویه در سطح کافی وجود داشته باشند.
۳. فضای کافی برای حرکت
حیوان باید بتواند بدون برخورد بدن با سقف یا دیوارهها:
بهصورت طبیعی بایستد.
بنشیند.
بهراحتی بچرخد.
در وضعیت طبیعی دراز بکشد.
۴. کف ضدنشت
کف قفس باید در برابر نشت ادرار و مایعات مقاوم باشد. همچنین بهتر است از پدهای جاذب رطوبت مخصوص حیوانات استفاده شود تا در صورت دفع ادرار، رطوبت جذب شود و حیوان در محیط خیس قرار نگیرد.
۵. قفل و درب ایمن
درب قفس باید به شکلی طراحی شده باشد که در طول حملونقل باز نشود. استفاده از قفلهای مطمئن و اتصالات استاندارد اهمیت زیادی دارد.
۶. ظروف آب و غذا
در برخی موارد، بهویژه برای حمل حیوان در قسمت بار، نصب ظروف مخصوص آب و غذا ضروری است. این ظروف باید به قفس متصل باشند و امکان دسترسی به آنها بدون باز کردن درب قفس وجود داشته باشد.
۷. برچسب مشخصات
بهتر است اطلاعات زیر روی قفس درج شوند:
نام حیوان
نام صاحب حیوان
شماره تماس مسافر
کشور و شهر مقصد
اطلاعات تماس فرد تحویلگیرنده در مقصد
برچسب مشخصکننده حمل حیوان زنده
در صورت درخواست ایرلاین، برچسبهای هشدار و دستورالعملهای مخصوص حمل حیوان نیز باید نصب شوند.
نکته: چرخهای قفسهای حمل حیوان در صورت وجود، باید مطابق مقررات حمل غیرفعال یا جدا شوند تا در زمان جابهجایی باعث حرکت ناخواسته قفس نشوند.
۵. مدارک موردنیاز برای حمل حیوان خانگی با هواپیما
مدارک موردنیاز یکی از حساسترین بخشهای سفر هوایی با حیوانات خانگی است. بهخصوص در پروازهای بینالمللی، تنها داشتن کارت واکسیناسیون یا گواهی سلامت دامپزشکی برای ورود به همه کشورها کافی نیست.
مدارک لازم بر اساس کشور مبدأ، کشور مقصد، کشور ترانزیت و نوع حیوان تعیین میشوند.
مهمترین مدارکی که ممکن است برای حمل حیوان خانگی درخواست شوند عبارتاند از:
۱. شناسنامه یا کارت واکسیناسیون حیوان
این مدرک شامل اطلاعات شناسایی حیوان، مشخصات صاحب آن و سوابق واکسیناسیون است.
اطلاعاتی مانند موارد زیر در آن درج میشوند:
نام حیوان
نوع و نژاد
سن و جنسیت
مشخصات ظاهری
تاریخ واکسیناسیون
نوع واکسن
تاریخ تزریق و اعتبار واکسن
۲. گواهی سلامت دامپزشکی (Health Certificate)
این گواهی توسط دامپزشک یا مرجع دامپزشکی مجاز صادر میشود و نشان میدهد حیوان از نظر بالینی وضعیت مناسبی برای سفر دارد.
در بسیاری از مسیرهای بینالمللی، گواهی سلامت باید توسط دامپزشک رسمی یا مرجع دولتی ذیصلاح تأیید شده باشد.
توجه کنید که گواهی سلامت معمولاً اعتبار زمانی مشخصی دارد. بنابراین نباید آن را خیلی زودتر از تاریخ سفر تهیه کرد.
بازه اعتبار این گواهی در کشورهای مختلف یکسان نیست و گاهی تنها چند روز برای ورود به کشور مقصد اعتبار دارد.
۳. واکسن هاری (Rabies Vaccination)
واکسن هاری یکی از مهمترین الزامات سفر بینالمللی سگ و گربه است.
بسیاری از کشورها برای ورود این حیوانات، واکسیناسیون معتبر هاری را الزامی میدانند.
در این زمینه باید به چند نکته توجه کرد:
واکسن باید توسط دامپزشک مجاز تزریق شده باشد.
تاریخ تزریق باید در مدارک رسمی حیوان ثبت شده باشد.
واکسن باید در زمان ورود به کشور مقصد اعتبار داشته باشد.
در بسیاری از مقررات، واکسن اولیه هاری زمانی معتبر شناخته میشود که حداقل ۲۱ روز از تزریق آن گذشته باشد؛ البته این زمان برای تمام کشورها و شرایط یکسان نیست.
اگر واکسیناسیون حیوان منقضی شود، ممکن است تزریق مجدد و طی شدن دوره انتظار لازم باشد.
۴. میکروچیپ (Microchip)
میکروچیپ یک شناسه الکترونیکی کوچک است که زیر پوست حیوان، معمولاً در ناحیه گردن، کاشته میشود.
این شناسه دارای یک کد اختصاصی است که با دستگاه مخصوص قابل خواندن است و امکان شناسایی حیوان را فراهم میکند.
در بسیاری از مسیرهای بینالمللی، بهخصوص ورود به کشورهای اروپایی، میکروچیپ باید از نوع استاندارد مورد تأیید باشد.
نکته بسیار مهم این است که در بسیاری از مقررات، میکروچیپ باید پیش از واکسیناسیون هاری یا حداکثر در همان روز تزریق واکسن ثبت و شناسایی شده باشد. اگر واکسن پیش از میکروچیپ تزریق شده باشد، ممکن است برای پذیرش بینالمللی معتبر شناخته نشود و واکسیناسیون مجدد ضرورت پیدا کند.
۵. آزمایش تیتر آنتیبادی هاری (Rabies Antibody Titration Test)
برخی کشورها برای ورود سگ و گربه، علاوه بر واکسن هاری، آزمایش اندازهگیری آنتیبادی هاری را نیز الزامی میدانند.
این آزمایش مشخص میکند که بدن حیوان پس از واکسیناسیون، سطح قابلقبولی از آنتیبادی علیه ویروس هاری تولید کرده است یا خیر.
در بسیاری از مقررات بینالمللی، حداقل سطح قابلقبول آنتیبادی ۰٫۵ واحد بینالمللی در هر میلیلیتر (IU/ml) است.
در مسیرهایی که این آزمایش الزامی است، معمولاً شرایط زیر اهمیت دارند:
نمونه خون باید در زمان مجاز پس از واکسیناسیون گرفته شود.
آزمایش باید در آزمایشگاه مورد تأیید کشور مقصد انجام شود.
نتیجه آزمایش باید به مدارک رسمی حیوان پیوست شود.
ممکن است پس از نمونهگیری، یک دوره انتظار چندماهه برای ورود به مقصد وجود داشته باشد.
برای مثال، در برخی مسیرهای ورود به اتحادیه اروپا از کشورهای پرخطر از نظر هاری، رعایت دوره انتظار سهماهه پس از نمونهگیری معتبر ضروری است.
بنابراین، این آزمایش را نباید به روزهای نزدیک به پرواز موکول کرد.
۶. مجوز خروج و گواهی بهداشتی رسمی
برای خروج حیوان از ایران، ممکن است دریافت گواهی بهداشتی و تأییدیههای رسمی از مراجع دامپزشکی ذیصلاح ضروری باشد.
این مدارک با توجه به مقصد و نوع حیوان تعیین میشوند و ممکن است شامل گواهی سلامت، تأیید واکسیناسیون، اطلاعات میکروچیپ و مجوزهای بهداشتی باشند.
همچنین برای ورود به برخی کشورها، دریافت مجوز واردات حیوان (Import Permit) پیش از سفر الزامی است.
۷. گذرنامه حیوان خانگی (Pet Passport)
در برخی کشورها، بهویژه کشورهای عضو اتحادیه اروپا، برای حیوانات خانگی گذرنامه مخصوص صادر میشود.
این گذرنامه حاوی اطلاعات شناسایی حیوان، میکروچیپ و سوابق واکسیناسیون است.
البته گذرنامه حیوان خانگی یک سند جهانی و جایگزین تمام مدارک نیست. برای مثال، داشتن گذرنامه اروپایی بهتنهایی به این معنا نیست که حیوان میتواند بدون رعایت شرایط ورود کشور مقصد سفر کند.
۶. قوانین ورود حیوان خانگی به کشورهای مختلف
یکی از اشتباهات رایج مسافران این است که تصور میکنند با تهیه مدارک دامپزشکی و تأیید ایرلاین، ورود حیوان به کشور مقصد نیز قطعی خواهد بود.
درحالیکه مقررات ورود حیوانات در کشورهای مختلف تفاوت زیادی دارد.
در ادامه چند نمونه از الزامات مهم را بررسی میکنیم.
ورود حیوان خانگی به کشورهای اتحادیه اروپا
برای ورود سگ، گربه و راسو به کشورهای اتحادیه اروپا از کشورهای خارج از این اتحادیه، معمولاً رعایت شرایط زیر ضروری است:
داشتن میکروچیپ استاندارد.
واکسیناسیون معتبر هاری.
انجام آزمایش تیتر آنتیبادی هاری در مسیرهایی که الزامی است.
رعایت دوره انتظار قانونی پس از نمونهگیری، در موارد مشمول.
دریافت گواهی سلامت بهداشتی مطابق الگوی مورد تأیید اتحادیه اروپا.
تکمیل اظهارنامه مربوط به جابهجایی غیرتجاری حیوان، در صورت لزوم.
ورود از نقاط مجاز و تعیینشده برای کنترل مدارک حیوانات.
در برخی شرایط، برای سگها درمان ضدانگل مخصوص کرم اکینوکوک نیز پیش از ورود به کشورهای مشخصی مانند فنلاند، ایرلند، مالت و نروژ لازم است.
نکته مهم این است که برای مسافران ایرانی، به دلیل وضعیت کشور مبدأ در طبقهبندی خطر هاری، ممکن است آزمایش تیتر آنتیبادی و دوره انتظار مربوط به آن اهمیت ویژهای داشته باشد.
ورود حیوان خانگی به ترکیه
برای سفر با سگ و گربه به ترکیه باید مقررات بهداشتی ورود حیوانات در زمان سفر بررسی شود.
بهطور کلی، مدارکی مانند موارد زیر اهمیت دارند:
میکروچیپ و اطلاعات شناسایی حیوان
واکسیناسیون معتبر هاری
گواهی سلامت دامپزشکی
مدارک مربوط به آزمایش آنتیبادی هاری، در صورت الزام
مدارک و تأییدیههای بهداشتی کشور مبدأ
همچنین باید توجه داشت که ورود حیوان به ترکیه با حمل آن توسط ایرلاین دو موضوع جداگانه است. ممکن است حیوان از نظر مقررات ورودی ترکیه شرایط لازم را داشته باشد، اما شرکت هواپیمایی به دلیل محدودیتهای خود آن را نپذیرد.
ورود حیوان خانگی به امارات و دبی
برای ورود حیوانات خانگی به امارات، معمولاً دریافت مجوز واردات از مرجع مسئول و رعایت الزامات بهداشتی ضروری است.
از جمله مواردی که باید بررسی شوند:
میکروچیپ و شناسایی حیوان
واکسیناسیونهای موردنیاز
گواهی سلامت دامپزشکی
مجوز واردات
مدارک واکسیناسیون هاری و سایر آزمایشهای احتمالی
محدودیتهای مربوط به تعداد حیوانات و نژادهای خاص
در برخی موارد، ورود حیوان بدون مجوز قبلی امکانپذیر نیست. بنابراین بهتر است پیش از خرید بلیت، فرایند دریافت مجوز واردات بررسی شود.
ورود حیوان خانگی به انگلستان
انگلستان از جمله کشورهایی است که مقررات نسبتاً دقیقی برای ورود حیوانات خانگی دارد.
برای ورود سگ و گربه، بسته به کشور مبدأ و شرایط سفر، مواردی مانند میکروچیپ، واکسن هاری، گواهی سلامت یا گذرنامه معتبر و مدارک تکمیلی موردنیاز است.
برای سگها، درمان ضدکرم نواری در بازه زمانی تعیینشده پیش از ورود نیز در بسیاری از مسیرها الزامی است.
همچنین ورود حیوان باید از مسیرهای مجاز و با رعایت شرایط تعیینشده انجام شود.
ورود حیوان خانگی به کانادا
برای ورود سگ و گربه به کانادا، شرایط بر اساس سن حیوان، هدف سفر، کشور مبدأ و نوع جابهجایی متفاوت است.
در برخی شرایط، ارائه گواهی معتبر واکسیناسیون هاری و مدارک شناسایی حیوان ضروری است.
برای سگهای جوان و حیواناتی که همراه مسافر وارد میشوند، ممکن است مقررات متفاوتی اعمال شود.
بنابراین، پیش از سفر باید شرایط دقیق ورود حیوان با توجه به سن و وضعیت واکسیناسیون آن بررسی شود.
توجه: موارد بالا چارچوب کلی مقررات کشورهای مقصد هستند، نه فهرست کامل و قطعی مدارک هر کشور. قوانین واردات حیوانات ممکن است تغییر کنند و حتی در یک کشور، مقررات ورود از دو کشور مبدأ متفاوت باشد.
۷. محدودیت نژادهای خاص برای حمل با هواپیما
یکی از موضوعات بسیار مهم در حمل حیوانات خانگی، نژاد حیوان است.
برخی نژادهای سگ و گربه به دلیل ویژگیهای جسمانی، بهخصوص ساختار دستگاه تنفسی، در معرض خطر بیشتری در سفر هوایی قرار دارند.
نژادهای پوزهکوتاه (Brachycephalic)
این حیوانات دارای ساختار جمجمه و پوزه کوتاه هستند و ممکن است به دلیل شرایط تنفسی، در محیطهای پراسترس یا گرم با مشکلات جدی مواجه شوند.
برخی از نژادهای معروف این گروه عبارتاند از:
پاگ (Pug)
بولداگ انگلیسی (English Bulldog)
بولداگ فرانسوی (French Bulldog)
باکسر (Boxer)
پکینیز (Pekingese)
شیتزو (Shih Tzu)
در میان گربهها نیز نژادهایی مانند پرشین و اگزاتیک به دلیل ساختار صورت و مجاری تنفسی ممکن است با محدودیت مواجه شوند.
چرا این نژادها با خطر بیشتری روبهرو هستند؟
ساختار مجاری تنفسی در این حیوانات میتواند باعث دشواری در تنفس و تنظیم دمای بدن شود. استرس، گرما، رطوبت و تغییر شرایط محیطی ممکن است وضعیت آنها را تشدید کند.
به همین دلیل:
برخی ایرلاینها حمل این نژادها را در قسمت بار ممنوع کردهاند.
برخی شرکتها ممکن است حمل آنها را فقط در کابین و تحت شرایط خاص بپذیرند.
در برخی مسیرها، حمل این حیوانات در فصلهای گرم محدود میشود.
برخی ایرلاینها برای نژادهای پوزهکوتاه حتی با وجود گواهی سلامت، محدودیت مستقل دارند.
نکته مهم این است که نژادهای پوزهکوتاه لزوماً در تمام ایرلاینها ممنوع نیستند، اما باید پیش از رزرو بلیت، شرایط دقیق پذیرش آنها بررسی شود.
۸. آیا حیوان باردار یا تولههای کمسن اجازه پرواز دارند؟
سن و وضعیت جسمانی حیوان نیز در پذیرش آن برای سفر هوایی اهمیت زیادی دارد.
حداقل سن حیوان برای پرواز
در استانداردهای عمومی حمل هوایی، حداقل سن ۸ هفته و از شیر گرفته شدن کامل حیوان بهعنوان یک معیار پایه مطرح شده است.
بااینحال، بسیاری از شرکتهای هواپیمایی برای پذیرش حیوان، بهخصوص در پروازهای بینالمللی، حداقل سن بالاتری تعیین میکنند.
برای مثال، برخی ایرلاینها حداقل سن ۱۲ هفته را در نظر میگیرند.
از طرف دیگر، مقررات واکسیناسیون هاری نیز ممکن است باعث شود حیوان نتواند بلافاصله پس از رسیدن به حداقل سن پرواز کند.
حمل حیوان باردار
حمل حیوانات باردار بهخصوص در مراحل پایانی بارداری ممکن است با محدودیت یا ممنوعیت مواجه شود.
بعضی ایرلاینها حیوانات باردار را بهطور کامل نمیپذیرند و برخی دیگر شرایط خاصی برای پذیرش آنها دارند.
به همین دلیل، اگر حیوان باردار است، پیش از هر اقدامی باید وضعیت آن توسط دامپزشک بررسی و مقررات شرکت هواپیمایی دریافت شود.
حیوانات بیمار یا دارای شرایط خاص
حیواناتی که مشکلات تنفسی، قلبی، حرکتی، بیماریهای عفونی یا شرایط جسمانی خاص دارند، ممکن است برای سفر هوایی مناسب نباشند.
در چنین شرایطی، صرف داشتن گواهی سلامت به معنی بیخطر بودن پرواز نیست و ارزیابی دامپزشکی اهمیت زیادی دارد.
۹. آیا میتوان حیوان خانگی را در طول پرواز از باکس خارج کرد؟
خیر. در حمل معمول حیوان خانگی در کابین، حیوان باید در تمام مدت پرواز داخل باکس مخصوص خود باقی بماند.
حتی اگر حیوان آرام باشد یا به حضور صاحب خود عادت داشته باشد، خارج کردن آن از باکس میتواند خطراتی ایجاد کند.
از جمله:
احتمال فرار حیوان در فضای کابین
ایجاد مزاحمت برای سایر مسافران
احتمال آسیبدیدگی حیوان در اثر حرکت ناگهانی هواپیما
ایجاد مشکل هنگام برخاستن و فرود هواپیما
همچنین قرار دادن حیوان روی صندلی مسافر، حتی با استفاده از قلاده، معمولاً مجاز نیست؛ مگر در شرایط و ترتیباتی که شرکت هواپیمایی صراحتاً اجازه داده باشد.
۱۰. آیا میتوان حیوان خانگی را در هواپیما آرامبخش داد؟
یکی از پرسشهای مهم صاحبان حیوانات خانگی این است که آیا برای جلوگیری از استرس حیوان در طول پرواز میتوان از داروهای آرامبخش استفاده کرد؟
بهطور کلی، استفاده خودسرانه از داروهای آرامبخش و خوابآور برای سفر هوایی توصیه نمیشود.
این داروها ممکن است باعث کاهش هوشیاری، افت فشار خون، اختلال در تنظیم دمای بدن و مشکلات تنفسی شوند. همچنین حیوان ممکن است در شرایط استرسزا نتواند واکنش طبیعی و مناسبی نشان دهد.
این موضوع بهخصوص برای حیواناتی که در قسمت بار حمل میشوند یا نژادهای دارای مشکلات تنفسی اهمیت بیشتری دارد.
اگر حیوان اضطراب شدید دارد، باید پیش از سفر با دامپزشک مشورت شود.
حتی در صورت تجویز دارو توسط دامپزشک، باید مقررات ایرلاین بررسی شود؛ زیرا برخی شرکتهای هواپیمایی ممکن است از پذیرش حیوانات آرامبخشدادهشده خودداری کنند.
۱۱. قبل از پرواز چگونه حیوان خانگی را آماده کنیم؟
آمادهسازی حیوان برای پرواز بهتر است چند هفته قبل از تاریخ سفر آغاز شود.
تغییر ناگهانی محیط، قرار گرفتن در باکس بسته، صدای هواپیما و جدایی موقت از صاحب میتوانند برای حیوان استرسزا باشند.
برای کاهش این استرس، رعایت نکات زیر توصیه میشود:
۱. عادت دادن حیوان به باکس
چند هفته پیش از سفر، باکس را در محیط خانه قرار دهید و اجازه دهید حیوان بهصورت داوطلبانه وارد آن شود.
میتوانید از اسباببازی، پتو یا خوراکی موردعلاقه حیوان برای ایجاد حس مثبت استفاده کنید.
هدف این است که حیوان باکس را بهعنوان یک محیط آشنا و امن بشناسد، نه فضایی ترسناک و اجباری.
۲. تمرین ماندن در باکس
پس از عادت کردن حیوان به ورود به باکس، مدتزمان بسته ماندن در آن را بهتدریج افزایش دهید.
این تمرین کمک میکند حیوان در طول پرواز آرامتر باشد.
۳. بررسی وضعیت سلامت
چند روز یا هفته پیش از سفر، حیوان را نزد دامپزشک ببرید تا وضعیت جسمانی، واکسیناسیون و آمادگی آن برای پرواز بررسی شود.
۴. کوتاه کردن ناخنها
بهتر است ناخنهای حیوان پیش از سفر بررسی و در صورت نیاز کوتاه شوند تا احتمال گیر کردن آنها به قسمتهای داخلی باکس کاهش پیدا کند.
۵. استفاده از پتو یا وسیله آشنا
قرار دادن یک پتوی کوچک یا وسیلهای با بوی آشنای خانه، در صورتی که با مقررات ایرلاین سازگار باشد، میتواند به کاهش اضطراب حیوان کمک کند.
۶. تخلیه انرژی پیش از پرواز
بهتر است پیش از تحویل حیوان، فرصت مناسبی برای پیادهروی و دفع ادرار و مدفوع در اختیار آن قرار دهید.
این موضوع برای سگها اهمیت ویژهای دارد.
۱۲. تغذیه و آبرسانی حیوان قبل از پرواز
تغذیه حیوان در ساعات منتهی به پرواز باید با دقت انجام شود.
غذای سنگین و حجم زیاد غذا پیش از سفر ممکن است باعث ناراحتی گوارشی، تهوع یا استفراغ شود.
توصیههای عمومی عبارتاند از:
حدود دو ساعت پیش از تحویل حیوان، در صورت سازگاری با وضعیت جسمانی آن، یک وعده سبک در نظر گرفته شود.
از دادن غذای حجیم و سنگین درست پیش از پرواز خودداری شود.
آبرسانی حیوان نباید بهطور غیرضروری محدود شود.
پیش از قرار دادن حیوان در باکس، فرصت نوشیدن آب و دفع ادرار و مدفوع فراهم شود.
در صورت طولانی بودن سفر، باید برای تأمین آب و غذای حیوان طبق دستورالعمل ایرلاین برنامهریزی شود.
در این زمینه باید توجه داشت که نیاز تغذیهای تولهها، حیوانات بیمار و حیوانات دارای شرایط خاص با حیوانات بالغ سالم یکسان نیست؛ بنابراین توصیههای عمومی نباید جایگزین نظر دامپزشک شوند.
۱۳. شرایط حمل حیوان در پروازهای ترانزیت و توقفدار
پروازهای ترانزیت یکی از حساسترین شرایط برای حمل حیوانات خانگی هستند.
اگر مسیر سفر دارای یک یا چند توقف باشد، باید علاوه بر قوانین کشور مقصد، مقررات کشور ترانزیت نیز بررسی شوند.
برای مثال، ممکن است حیوان در مقصد نهایی اجازه ورود داشته باشد، اما کشور محل توقف برای ورود موقت یا حتی ترانزیت حیوان، شرایط خاصی تعیین کرده باشد.
مواردی که باید بررسی شوند:
آیا حیوان در فرودگاه ترانزیت از هواپیما خارج میشود؟
آیا نیاز به تحویل مجدد و پذیرش دوباره حیوان وجود دارد؟
آیا ایرلاینهای مختلف در مسیر، توافق لازم برای انتقال حیوان دارند؟
آیا مدارک حیوان برای تمام کشورهای مسیر معتبر هستند؟
آیا در زمان توقف، شرایط مناسب برای نگهداری حیوان وجود دارد؟
آیا برای انتقال حیوان بین دو پرواز، نیاز به تشریفات گمرکی یا دامپزشکی وجود دارد؟
توصیه مهم: تا حد امکان، برای سفر با حیوان خانگی پرواز مستقیم انتخاب کنید. اگر پرواز مستقیم در دسترس نیست، مدت توقف، تعداد جابهجاییها و شرایط پذیرش حیوان در تمام مسیر باید از قبل مشخص شوند.
۱۴. آیا تمام ایرلاینها حیوان خانگی را میپذیرند؟
خیر. یکی از مهمترین نکاتی که باید پیش از خرید بلیت بدانید این است که سیاست شرکتهای هواپیمایی درباره پذیرش حیوانات یکسان نیست.
برخی ایرلاینها امکان حمل حیوان در کابین را فراهم میکنند، برخی فقط حیوانات را در قسمت بار میپذیرند و برخی نیز به دلایل عملیاتی یا سیاستهای داخلی خود، حمل حیوان خانگی را در بعضی مسیرها یا بهطور کلی ارائه نمیکنند.
حتی در یک شرکت هواپیمایی ممکن است قوانین پروازهای داخلی و خارجی متفاوت باشد.
مهمترین مواردی که باید از ایرلاین استعلام شوند عبارتاند از:
آیا حیوان خانگی در مسیر موردنظر پذیرفته میشود؟
آیا امکان حمل در کابین وجود دارد؟
آیا حمل در قسمت بار امکانپذیر است؟
حداکثر وزن و ابعاد مجاز چقدر است؟
چه نژادهایی با محدودیت مواجه هستند؟
حداقل سن حیوان چقدر است؟
چه تعداد حیوان در هر پرواز پذیرفته میشود؟
هزینه حمل چقدر است؟
چه مدارکی هنگام پذیرش درخواست میشود؟
آیا برای پروازهای ترانزیت محدودیت خاصی وجود دارد؟
نکته مهم دیگر این است که برخی شرکتها ممکن است در یک نوع هواپیما امکان حمل حیوان را داشته باشند، اما در هواپیمای دیگر به دلیل محدودیت فضا یا تجهیزات، این امکان را ارائه نکنند.
بنابراین، تأیید پذیرش حیوان باید برای شماره پرواز و تاریخ مشخص دریافت شود.
۱۵. هزینه حمل حیوان خانگی با هواپیما چقدر است؟
هزینه حمل حیوان خانگی به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمیتوان یک مبلغ ثابت برای تمام پروازها در نظر گرفت.
مهمترین عوامل مؤثر بر هزینه عبارتاند از:
۱. روش حمل حیوان
هزینه حمل در کابین، قسمت بار و کارگو متفاوت است.
۲. وزن حیوان و قفس
برخی ایرلاینها هزینه را بر اساس وزن مجموع حیوان و قفس محاسبه میکنند.
۳. مسیر پروازی
هزینه حمل در پروازهای داخلی و بینالمللی ممکن است تفاوت زیادی داشته باشد.
۴. شرکت هواپیمایی
هر شرکت سیاست قیمتگذاری مخصوص خود را دارد.
۵. نوع هواپیما و محدودیتهای عملیاتی
در برخی مسیرها، محدودیت ظرفیت قسمت بار یا تجهیزات ویژه میتواند بر امکان حمل و هزینه آن تأثیر بگذارد.
۶. هزینههای جانبی
در سفرهای بینالمللی ممکن است هزینههای دیگری نیز وجود داشته باشد؛ از جمله:
هزینه صدور گواهی سلامت
هزینه واکسیناسیون
هزینه میکروچیپ
هزینه آزمایش تیتر آنتیبادی هاری
هزینه دریافت مجوز واردات
هزینه خدمات کارگو و بارنامه
هزینههای احتمالی قرنطینه و بازرسی دامپزشکی
در نتیجه، بهتر است مسافران پیش از خرید بلیت، هزینه نهایی حمل حیوان و هزینههای مربوط به مدارک و تشریفات کشور مقصد را بهصورت جداگانه برآورد کنند.
۱۶. اشتباهات رایج هنگام سفر هوایی با حیوان خانگی
بسیاری از مشکلاتی که در فرودگاه برای مسافران و حیوانات خانگی به وجود میآید، ناشی از ناآگاهی یا برنامهریزی دیرهنگام است.
برخی از رایجترین اشتباهات عبارتاند از:
۱. خرید بلیت بدون استعلام پذیرش حیوان
داشتن بلیت هواپیما به معنی تضمین پذیرش پت نیست. باید ابتدا امکان حمل حیوان در پرواز مشخص شود.
۲. تصور اینکه تمام حیوانات کوچک در کابین پذیرفته میشوند
وزن، نوع حیوان، ابعاد باکس و مقررات شرکت هواپیمایی تعیینکننده هستند.
۳. تهیه باکس نامناسب
باکسی که از نظر ابعاد یا ساختار با مقررات ایرلاین مطابقت نداشته باشد، ممکن است در فرودگاه رد شود.
۴. بیتوجهی به مقررات کشور مقصد
ممکن است حیوان از نظر ایرلاین مجاز به پرواز باشد، اما مدارک لازم برای ورود به کشور مقصد را نداشته باشد.
۵. انجام دیرهنگام آزمایش تیتر هاری
در برخی کشورها، این آزمایش و دوره انتظار پس از آن چند ماه زمان میبرد.
۶. انتخاب پرواز ترانزیت بدون بررسی قوانین توقف
ممکن است حیوان در کشور واسطه با محدودیت ورود یا جابهجایی مواجه شود.
۷. استفاده خودسرانه از داروهای آرامبخش
این کار میتواند سلامت حیوان را به خطر بیندازد و حتی موجب ممانعت از پذیرش آن شود.
۸. نادیده گرفتن محدودیت نژادهای خاص
بهخصوص نژادهای پوزهکوتاه ممکن است با ممنوعیت یا محدودیت جدی مواجه باشند.
۹. فرض کردن اینکه حیوان در مقصد بدون بازرسی تحویل داده میشود
در بسیاری از کشورها، حیوانات هنگام ورود تحت کنترل مدارک و در مواردی بازرسی دامپزشکی قرار میگیرند.
۱۷. چکلیست نهایی سفر هوایی با حیوان خانگی
برای اینکه هنگام سفر با پت با مشکل مواجه نشوید، بهتر است پیش از حرکت تمام موارد زیر را بررسی کنید.
۱۸. حیوانات خدماتی (Service Animals) چه تفاوتی با حیوانات خانگی دارند؟
یک نکته مهم که نباید با قوانین حمل پت اشتباه گرفته شود، تفاوت حیوانات خانگی با حیوانات خدماتی است.
حیوان خدماتی معمولاً برای کمک به افراد دارای معلولیت یا نیازهای خاص آموزش دیده است. برای مثال، سگ راهنما میتواند به افراد نابینا در حرکت و مسیریابی کمک کند.
مقررات حمل این حیوانات در برخی کشورها و ایرلاینها با حیوانات خانگی متفاوت است.
به همین دلیل، قوانین مربوط به وزن، قفس، هزینه و محل استقرار حیوان خانگی لزوماً درباره حیوانات خدماتی صدق نمیکند.
همچنین هر حیوانی که صرفاً برای آرامش عاطفی صاحب خود نگهداری میشود، بهطور خودکار در گروه حیوانات خدماتی قرار نمیگیرد و پذیرش آن تابع مقررات مربوط به همان ایرلاین و مسیر پروازی است.
جمعبندی؛ پیش از خرید بلیت هواپیما با حیوان خانگی چه نکاتی را باید بدانیم؟
سفر هوایی با حیوان خانگی، بهخصوص در مسیرهای بینالمللی، نیازمند برنامهریزی دقیق و توجه به جزئیات است. انتخاب ایرلاین مناسب، تهیه قفس استاندارد، بررسی وضعیت سلامت حیوان و آماده کردن مدارک دامپزشکی، همگی از اقداماتی هستند که باید پیش از سفر انجام شوند.
مهمترین نکته این است که پذیرش حیوان توسط شرکت هواپیمایی و اجازه ورود آن به کشور مقصد، دو موضوع مستقل هستند. بنابراین، نباید صرفاً به تأیید ایرلاین اکتفا کرد.
بهتر است فرایند آمادهسازی سفر حیوان خانگی را از چند هفته یا حتی چند ماه قبل آغاز کنید؛ بهخصوص اگر مقصد شما کشوری باشد که آزمایش تیتر آنتیبادی هاری، دوره انتظار یا مجوز واردات را الزامی میداند.
خدمات مشاوره و خرید بلیت هواپیما از آتوسا پرواز
در سفرهای بینالمللی، انتخاب پرواز مناسب فقط به قیمت و زمان حرکت محدود نمیشود. زمانی که قصد سفر با حیوان خانگی را دارید، بررسی مقررات شرکت هواپیمایی، شرایط مسیر، پروازهای ترانزیت و امکان پذیرش حیوان اهمیت بیشتری پیدا میکند.
آتوسا پرواز با تمرکز تخصصی بر فروش بلیت هواپیما در مسیرهای بینالمللی، تلاش میکند مسافران را در انتخاب پرواز مناسب و بررسی شرایط سفر یاری کند.
اگر قصد دارید همراه حیوان خانگی خود به خارج از کشور سفر کنید، توصیه میکنیم پیش از نهایی کردن خرید بلیت، شرایط پذیرش پت را برای مسیر و پرواز موردنظر بررسی کنید تا از بروز مشکلات احتمالی در فرودگاه جلوگیری شود.
تذکر: مقررات حمل حیوانات زنده و شرایط ورود آنها به کشورها ممکن است تغییر کند. اطلاعات این مقاله جنبه راهنمای عمومی دارد و تأیید نهایی مدارک و پذیرش حیوان باید پیش از سفر از شرکت هواپیمایی و مراجع دامپزشکی و قانونی مرتبط دریافت شود.












